Blogi edukacyjne

Opisz powojenne losy Banku Polskiego S.A.

W VII 1945 przybyła do Londynu delegacja TRJN z prezesem NBP, Edw Drożniakiem, który miał się zająć majątkiem BP. Delegacja spotkała się z kierownictwem BP (prezes Winiarski, naczelny dyrektor Barański, dyrektor Karpiński). Ludwik Grosfeld (był ministrem skarbu rządu RP na wychodźstwie), opowiedział się za TRJN i został mianowany komisarzem BP.
Formalnie przedmiotem rozmów z kierownictwem banku była sprawa przekazania oszczędności żołnierzy polskich na Zachodzie w związku z ich powrotem do kraju, natomiast istota rozmów dotyczyła wykorzystania złota i dewiz BP oraz dalszych jego losów. Kierownictwo BP zdecydowało się na powrót do kraju, co prawnie wystarczyło do podejmowania decyzji finansowych. Inni pracownicy pozostali w Londynie. Już w X dyrekcja banku udzieliła kredytu NBP w wysokości 25 tys. funtów.
Aby móc umożliwić dyspozycję złotem znajdującym w bankach amerykańskich, TRJN przywrócił BP formalne prawo emisji.
W IV 1946 dyrekcja BP odbyła pierwsze posiedzenie w Warszawie.
Prezydent KRN powołał l IV 1946 na wakujące stanowisko prezesa BP Drożniaka, który w ten sposób sprawował funkcje prezesa obydwu banków (NBP i BP). Jesienią 1946 dokonano likwidacji biura londyńskiego, a Grosfeld został powołany na stanowisko wiceministra w TRJN.
W owym czasie złoto i dewizy BP znajdowały się w depozytach banków w Londynie, Nowym Jorku, Ottawie i Bukareszcie. W końcu 1946 BP, odzyskał możliwość dysponowania swoim złotem zdeponowanym w bankach alianckich. Złoto rumuńskie odzyskano w lecie 1947.
W X 1946 do Polski przywieziono dwa wagony dokumentów BP (akta personalne, weksle, bilety bankowe, monety srebrne itp.).
Gdy zaistniała szczególnie pilna potrzeba sfinansowania importu ważnych surowców (gł. bawełny) lub maszyn, odbywały się konferencje, na których przedstawiciele danego resortu uzasadniali swoje postulaty, które w przypadku uznania były finansowane odpowiednią sumę dolarów lub złota. W ten sposób zużyto znaczną część zasobów banku.
Od strony formalnej na mocy dekretu z 11 IV 1947 złoto oraz dewizy BP przekazywał na rachunek skarbu państwa, otrzymując w zamian imienne (opiewające na BP) dolarowe bilety skarbowe. Był to swego rodzaju kredyt dewizowy udzielany przez BP skarbowi.
Po wyczerpaniu zasobów BP 16 X 1951 podjęto decyzję postawieniu banku w stan likwidacji Czynności likwidacyjne powierzono BGK.
Wartość zobowiązań skarbu wobec banku z tytułu dolarowych biletów skarbowych przeliczano na złotówki według przedwojennego kursu $ (l $ = 5,28 zł). W ten sposób równowartość 70 mln dolarów bonów skarbowych wyniosła 396,6 mln zł. Po wymianie pieniądza w X 1950 kwota ta obniżyła się do około 11,8 mln nowych złotych.
7 I 1952 uznano BP S.A. za zlikwidowany. Ogłoszono to w „Monitorze Polskim” 30 I 1952. Wszelkie wierzytelności banku przelano na BGK, wyceniając je na symboliczną złotówkę.